Giáo Dục

Hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa địa lí 9

Lê Thị Thủy

Website Luyện thi online miễn phí,hệ thống luyện thi trắc nghiệm trực tuyến miễn phí,trắc nghiệm online, Luyện thi thử thptqg miễn phí

https://xmccomplex.com.vn/wp-content/uploads/2021/12/thi-online-1.png

HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN KHÁC NHAU THEO MÙA, Tại sao có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau giữa các mùa, Nguyên nhân sinh ra hiện tượng ngày và đêm dài ngắn theo mùa là, bài 9: hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa trang 13, Lý thuyết Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa, Trình bày và giải thích hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa ở bán cầu Bắc, bài giảng hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa, Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa SBT, Giáo án hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

Tại sao có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau giữa các mùa, Nguyên nhân sinh ra hiện tượng ngày và đêm dài ngắn theo mùa là, bài 9: hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa trang 13, Lý thuyết Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa, Trình bày và giải thích hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa ở bán cầu Bắc, bài giảng hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa, Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theo mùa SBT, Giáo án Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN KHÁC NHAU THEO MÙA

1. Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ

            – Trong khi quay quanh MT, Trái Đất có lúc chúc nửa cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời.      

            – Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục Trái Đất nên các địa điểm ở NCB và NCN có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ.

            – Các địa điểm nằm trên đường Xích đạo quanh năm lúc nào cũng có ngày và đêm dài ngắn như nhau.

            – Trong 21/3 và 23/9 ánh sáng MT chiếu thẳng góc xuống xích đạo. Hai nửa cầu B và N được chiếu sáng như nhau nên thời gian trên mọi nơi trên TĐ bằng nhau.

            – Vào các ngày 22/6 và 22/12 các địa điểm ở các vĩ tuyến 66033/ B và N sẽ có ngày và đêm có 1 ngày hoặc đêm dài suốt 24 giờ.

            – Các địa điểm nằm từ 66033/ B và N đến 2 cực có số ngày có ngày, đêm dài 24 dao động theo mùa từ 1 ngày đến 6 tháng.

            – Các địa điểm nằm ở cực B và N có ngày hoặc đêm dài suốt 6 tháng

            2. Các chí tuyến và vòng cực

            – Ngày 22/6 ánh sáng MT chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23027/B vĩ tuyến đó gọi là chí tuyến B.

            – Ngày 22/12 ánh sáng MT chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23027/N vĩ tuyến đó gọi là chí tuyến N.

– Vĩ tuyến 66033/ B và N là những đường giới hạn các khu vực có ngày và đêm dài 24 giờ ở NCB và NCN. Các đường đó gọi là vòng cực.

3. Hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau trong 2 ngày 22/6 và 2/12

– Ở NCB, 22/6 TĐ ngả NCB về phía MT lúc đó ánh sáng MT chiếu vuông góc với mặt đất ở CTB. Tất cả các địa điểm ở NCB đều có hiện tượng ngày dài đêm ngắn, chỉ riêng các địa điểm trên xích đạo có ngày đêm dài bằng nhau.

 Càng lên các vĩ tuyến cao sự chênh lệch ngày đêm càng rõ rệt. Các địa điểm từ vĩ tuyến 66033/ B đến cực B có ngày dài 24 giờ.

Càng lên các vĩ tuyến cao sự chênh lệch ngày đêm càng rõ rệt. Các địa điểm từ vĩ tuyến 66033/ N đến cực N có ngày dài 24 giờ.

– Ở NCN, TĐ chếch xa NCN sang phía MT, lúc đó ánh sáng MT chiếu vuông góc với mặt đất tại chí tuyến B.

Tất cả các địa điểm ở NCN đều có hiện tượng ngày ngắn, đêm dài. Chỉ riêng các địa điểm ở Xích đạo có ngày đêm dài = nhau.

Càng lên các vĩ tuyến cao, sự chênh lệch giữa ngày và đêm càng rõ rệt. Các địa điểm từ vĩ tuyến 66033/ N đến cực N có đêm dài 24 giờ.

– Ở NCB, TĐ chếch xa NCB sang phía MT, lúc đó ánh sáng MT chiếu vuông góc với mặt đất tại chí tuyến N.

Tất cả các địa điểm ở NCB đều có hiện tượng ngày ngắn, đêm dài. Chỉ riêng các địa điểm ở Xích đạo có ngày đêm dài = nhau.

Càng lên các vĩ tuyến cao, sự chênh lệch giữa ngày và đêm càng rõ rệt. Các địa điểm từ vĩ tuyến 66033/ B đến cực B có đêm dài 24 giờ.

Xem thêm :  Soạn bài quan hệ từ (chi tiết)>

– Ở NCN, TĐ ngả NCN về phía MT, ánh sáng MT chiếu vuông góc với mặt đất ở chí tuyến N.

Tất cả các địa điểm ở NCN đều có hiện tượng ngày dài, đêm ngắn. Chỉ riêng các địa điểm ở xích đạo có ngày đêm dài = nhau.

Càng lên các vĩ tuyến cao, sự chênh lệch giữa ngày và đêm càng rõ rệt. Các địa điểm từ vĩ tuyến 66033/ N đến cực N có ngày dài 24 giờ.

4. Lịch và sự phân chia các mùa trong năm

– Dương lịch hiện nay được thông dụng trên phần lớn thế giới vì nó đơn giản vì chỉ dựa vào chu kì quay của TĐ quanh MT. Nó có ưu điểm là đúng với thời tiết khí hậu trong năm.

– Ở các nước ôn đới vì sự phân hóa ra 4 mùa rõ rệt theo dương lịch – thời gian ở các mùa ở NCB được phân chia như sau:

+ Mùa xuân: từ 21/3-22/6, lúc này MT bắt đầu di chuyển từ xích đạo lên CTB lượng nhiệt bắt đầu tăng lên, trong khi ngày cũng dài thêm ra nhưng vì mặt đất vừa tỏa hết nhiệt khi MT ở NCN nay bắt đầu tích lũy nên nhiệt chưa cao.

+ Mùa hạ: từ 22/6-23/9, là lúc MT đã lên CTB đang chuyển dần về xích đạo, mặt đất ko những tích lũy được nhiều nhiệt qua mùa xuân mà còn nhận thêm 1 lượng bức xạ lớn nên rất nóng vì thế nhiệt độ lên cao.

+ Mùa thu:: 23/9-22/12, lúc này MT bắt đầu di chuyển về chí tuyến nam. Lượng bức xạ tuy có giảm đi nhưng mặt đất vẫn còn nhiệt giữ trữ qua mùa trước nên nhiệt độ chưa thấp  lắm.

+ Mùa đông: 22/12-21/3, lúc này MT từ CTN về xích đạo lượng bức xạ tuy có tăng lên chút ít nhưng mặt đất đã tiêu hao hết lượng nhiệt dữ trữ và trở nên rất lạnh.

– Ỏ NCN tình hình các mùa hoàn toàn ngược lại với NCB.

– Ở những nước vùng giữa 2 chí tuyến sự phân hóa 4 mùa không rõ rệt như các nước trong vùng ôn đới quanh năm  nhiệt độ lúc nào cũng cao.

– Âm  lịch trước đây nước ta cũng như 1 số  nước ở các nước châu Á có thói quen sử dụng âm-dương lịch, lịch này là loại lịch phức tạp được đoán nhờ sự phối hợp với các chu kì chuyển động của mặt trăng và TĐ.. Mỗi năm có 12 tháng, năm nhuận có 13 tháng, mỗi tháng có 29 hoặc 30 ngày phù hợp với các tuần trăng. Mỗi năm chia 24 tiết, mỗi tiết cách nhau 15 ngày phù hợp với vị trí của TĐ trên hoàng đạo. Các mùa được tính sớm hơn các mùa trong dương lịch 45 ngày. Các tiết xuân phân, hạ chí, thu phân, đông chí là những tiết  chỉ vị trí giữa các mùa (X,H,T,Đ)

Ghi các mùa theo âm-dương lịch.

Câu hỏi

:

            Câu 1:  Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời sinh ra 2 thời kỳ nóng và lạnh luân phiên nhau ở 2 nửa cầu?

            Trong khi chuyển động quanh MT do trục TĐ nghiêng trên mặt phẳng quĩ đạo nên NCB và NCN lần lượt có lúc ngã về phía MT có lúc chếch xa MT nên sinh ra 2 thời kì nóng và lạnh khác nhau. Ngày bắt đầu thời kì nóng là 21/3 và ngày kết thúc là 23/9, tương tự ngày bắt đầu thời kì lạnh là 23/9 và kết thúc là 21/3 năm sau. Ngày bắt đầu  và ngày kết thúc của mùa lạnh và mùa nóng của NCN hoàn toàn ngược lại.

            Câu 2:  Nêu cách tính thời gian các mùa theo dương lịch và theo âm – dương lịch? So sánh 2 cách tính?

            Câu 3:  Nếu trục Trái Đất thẳng góc với Xích đạo thì có sự thay đổi mùa như hiện nay không? ( cho ví dụ ở các miền ôn đới, nhiệt đới và vùng cực khí hậu sẽ như thế nào?)

            Nếu trục Trái Đất thẳng đứng thành 1 góc với mặt phẳng quĩ  đạo thì khi TĐ chuyển động quanh MT ánh sáng MT bao giờ cũng chiếu thẳng góc vào xích đạo lúc đó hiện tượng mùa sẽ không có ở bất cứ nơi nào trên TĐ, nhiệt độ lúc nào cũng cao nhất ở Xích đạo và giảm dần ở 2 cực

            Câu 4:  Nếu trục Trái Đất nằm trong mặt phẳng quĩ đạo thì hiện tượng mùa trên Trái Đất diễn ra như thế nào?

            Nếu trục Trái Đất nằm trong mặt phẳng quĩ đạo thì TĐ chuyển động tịnh tiến quanh MT, trên bề mặt TĐ sẽ có hiện tượng mùa ở khắp nơi nơi, nhưng sự thay đổi mùa rất khốc liệt. Trong 1 năm, ánh sáng MT sẽ chiếu thẳng góc từ xích đạo lên 2 vùng cực lúc đó sẽ không khái niệm chí tuyến, vùng nội chí tuyến.

Xem thêm :  Ý nghĩa của bảng tuần hoàn nguyên tố hóa học đầy đủ nhất

            Câu 5:

   Năm thiên văn, năm lịch và năm nhuận khác nhau như thế nào, hãy giải thích?

            * Người ta qui ước, trong một năm lịch có bao nhiêu tháng, tháng có bao nhiêu ngày?

Năm thiên văn là thời gian Trái Đất chuyển động trọn một vòng trên quĩ đạo: 365 ngày 6 giờ                                                                                                           

Năm lịch: Khi làm lịch để cho thuận lợi người ta lấy chẵn 365 ngày làm một năm. So với năm thiên văn , năm lịch thiếu 6 giờ.                                        

Năm nhuận: Năm lịch thiếu 6 giờ so với năm thiên văn cho nên cứ 4 năm người ta thêm một ngày (24 giờ) vào năm lịch để đúng với năm thiên văn. Năm nhuận có 366 ngày.    * Theo qui ước, một năm lịch có 12 tháng, từ tháng 1 đến tháng 12.       

            – Mỗi tháng có 30 hoặc 31 ngày, riêng tháng 2 có 28 ngày ( năm nhuận 29 ngày)

            – Số ngày của các tháng như sau:+ Tháng 1,3,5,7,8,10 và tháng 12: có 31 ngày

                                                    + Tháng 4,6,9 và tháng 11: có 30 ngày            

                                                    + Tháng 2 có 28 ngày ( năm nhuận 29 ngày)  

           Câu 6

: ( 2,0 điểm)

  1. Em hãy cho biết cách tính các mùa trong năm ở nửa cầu Bắc theo dương lịch?

  2. Ở nước ta sự phân chia các mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông có rõ rệt không? Vì sao?

a. Cách tính các mùa trong năm ở nửa cầu Bắc theo dương lịch:

            – Mùa Xuân: từ 21/3 ( Xuân phân) đến 22/6 ( Hạ chí)                            (0,25đ)

            – Mùa Hạ: từ 22/6 (Hạ chí) đến 23/9 ( Thu phân)                                   (0,25đ)

            – Mùa Thu: từ 23/9 ( Thu phân) đến 22/12 ( Đông chí)                          (0,25đ)

            – Mùa Đông: từ 22/12 ( Đông chí) đến 21/3 ( Xuân phân)                     (0,25đ)

b. Sự phân chia các mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông ở nước ta:

            – Nước ta nằm trong khu vực nhiệt đới quanh năm nóng, sự phân hoá ra 4 mùa (Xuân, Hạ, Thu, Đông) không rõ rệt.  (0,5đ)

             – Ở miền Bắc tuy cũng có bốn mùa nhưng mùa Xuân và mùa Thu chỉ là những thời kỳ chuyển tiếp ngắn; Ở miền Nam hầu như nóng quanh năm, chỉ có hai mùa là một mùa khô và một mùa mưa.            (0,5đ)

                                                                        Tham khảo thêm

            Câu 1

: Hãy cho biết những năm nào sau đây là những năm nhuận:

                   596  1678  1184  1600  1800  1842  1898

                  1993  1995  1999  2002  2004  2008   2009

         Những năm sau đây là năm nhuận:

596                 1184               1600               1800               2004               2008

            Câu 2

: Một trận bóng đá ở nước Anh được tổ chức vào hồi 16 giờ ngày 15 tháng 02 năm 2009 được đài truyền hình Việt Nam tường thuật trực tiếp. Em hãy tính giờ, ngày tháng được truyền hình trực tiếp tại các kinh độ ở các quốc gia trong bảng sau:

Vị trí

Anh

Việt Nam

Nga

Ôxtrâylia

Hoa Kì

Kinh độ

00

1050Đ

450Đ

1500Đ

1200T

Giờ

16 giờ

?

?

?

?

Ngày tháng

15/02/2009

?

?

?

?

Vị trí

Anh

Việt Nam

Nga

Ôxtrâylia

Hoa Kì

Kinh độ

00

1050Đ

450Đ

1500Đ

1200T

Giờ

16 giờ

23 giờ

19 giờ

02 giờ

08 giờ

Ngày tháng

15/02/2009

15/02/2009

15/02/2009

16/02/2009

15/02/2009

            Câu 3

: Tại sao Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời lại sinh ra hai thời kì nóng và lạnh luân phiên nhau ở hai nửa cầu trong một năm? Từ đó sinh ra hiện tượng gì trên bề mặt Trái Đất?

            Do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển động trên quỹ đạo nên hai nửa cầu Bắc và Nam luân phiên nhau ngả về phía Mặt Trời, nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời, thì có góc chiếu lớn, nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt lúc ấy là mùa nóng của nửa cầu đó. Nửa cầu nào không ngả về phía Mặt Trời thì có góc chiếu nhỏ, nhận được ít ánh sáng và nhiệt, lúc ấy là mùa lạnh của nửa cầu đó. Từ đó đã sinh ra hiện tượng các mùa trên bề mặt Trái Đất.

            Câu 4

: Em hãy giải thích hiện tượng ngày, đêm dài, ngắn theo vĩ độ trên Trái Đất?

            – Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời, do trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng nên Trái Đất có lúc ngả nửa cầu Bắc, có lúc ngả nửa cầu Nam về phía Mặt Trời và mặt phẳng của đường phân chia sáng tối không đi qua trục Trái Đất, nên các địa điểm ở nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam có hiện tượng ngày, đên dài, ngắn khác nhau theo vĩ độ.

Xem thêm :  Bộ đề đọc hiểu hiểu về trái tim minh niệm hay nhất

– Các địa điểm nằm trên đường xích đạo, quanh năm có thời gian ngày và đêm bằng nhau. Càng xa xích đạo về phía hai cực, thời gian ngày, đêm chênh lệch càng biểu hiện rõ.

– Vào các ngày 22-6 và 22-12, các địa điểm ở vĩ tuyến 66033’ Bắc và Nam (vòng cực Bắc và vòng cực Nam) có một ngày hoặc đêm dài suốt 24 giờ.

– Các địa điểm nằm từ vòng cực Bắc và vòng cực Nam đến hai cực có ngày, đêm dài 24 giờ dao động theo mùa từ 1 ngày đến 6 tháng.

– Các địa điểm nằm ở cực Bắc và cực Nam có ngày, đêm dài suốt 6 tháng.

Câu 5:

Một điện tính đánh từ Huế ( VN – múi giờ số 7) lúc 7g ngày 20/4/2006 , 1 giờ sau trao cho người nhận tại Oasinhtơn (Hoa Kì – múi giờ số 19). Hỏi người nhận được vào thời gian nào?

– Oasinhtơn và Huế chênh lệch nhau: 19-7 = 12 (múi giờ)

–  Khi Huế là 7 giờ ngày 20/4/2006 thì Oasinhtơn sẽ là 19 giờ ngày 19/4/2006 .

– Một giờ sau trao cho người nhận, lúc đó là: 19 + 1 = 20 giờ ngày 19/4/2006 .

 


Ngày đêm luân phiên và ngày đêm dài ngắn theo mùa


Kênh Câu cá: http://user23593.psee.ly/JCE2A\r
Kênh Thiếu nhi: http://user23593.psee.ly/JVVYX\r
Kênh One minute: http://user23593.psee.ly/J8GEF\r
Kênh Giáo dục: http://user23593.psee.ly/GZE4T\r
\r
\rTrái đất mà chúng ta đang sống luôn vận động không ngừng và chúng ta biết đến sự vận động này thông qua các hiện tượng như sự luân phiên ngày và đêm, mọc lặn của mặt trời, mặt trăng, giờ trên trái đất.
Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng từ Tây sang Đông trên một quỹ đạo có hình elíp gần tròn. Trái Đất hoàn thành chuyển động một vòng quanh Mặt Trời trên quỹ đạo hết 365 ngày và 6 giờ.
Ngoài chuyển động quanh Mặt Trời, Trái Đất còn chuyển động tự quay quanh một trục tưởng tượng của nó với độ nghiêng 66 độ 33 phút trên mặt phẳng quỹ đạo. Thời gian mà trái đất quay hết một vòng quanh trục là 24 giờ.
Tại một thời điểm xác định, trên trái đất có nơi đang là ngày, nơi khác lại là đêm. Nguyên nhân là do trái đất của chúng ta có dạng hình cầu nên mặt trời chỉ chiếu sang được một nửa. Nửa được chiếu sang chính là ngày, còn nửa không được chiếu sáng sẽ là đêm. Do trái đất tự quay quanh trục tưởng tượng của mình nên mọi nơi trên bề mặt trái đất đều lần lượt có ngày và đêm. Đây chính là hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau.
Khi chuyển động quanh mặt trời, do trục trái đất nghiêng và không đổi hướng trên quỹ đạo nên bán cầu bắc và bán cầu nam lần lượt ngả về phía mặt trời làm cho thời gian được chiếu sáng ở mỗi bán cầu thay đổi trong năm và sinh ra các mùa.
Vào các ngày xuân phân (213) và thu phân (239) mặt trời chiếu thẳng góc với xích đạo nên ánh sáng và lượng nhiệt ở bắc bán cầu và nam bán cầu như nhau, do đó hai ngày này có ngày và dêm dài bằng nhau.
Trong khoảng thời gian trái đất chuyển động từ điểm xuân phân đến điểm thu phân thì bán cầu bắc ngả về phía mặt trời nhiều hơn và ngược lại khi trái đất di chuyển từ điểm thu phân về điểm xuân phân thì bán cầu nam lại ngả về phía mặt trời nhiều hơn.
Bán cầu nào ngả về phía mặt trời nhiều hơn sẽ có ngày dài, đêm ngắn và ngược lại bán cầu nào ngả về phía mặt trời ít hơn sẽ có ngày ngắn, đêm dài.
Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục của trái đất nên các địa điểm ở cả bán cầu bắc và bán cầu nam đều có hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau. Riêng các địa điểm nằm trên đường xích đạo luôn có ngày và đêm dài bằng nhau. Các địa điểm càng gần cực của trái đất thì sự chênh lệch độ dài giữa ngày và đêm càng rõ nét.
Do mùa ở hai bán cầu diễn ra ngược nhau nên độ dài ngày đêm ở hai bán cầu cũng ngược nhau. Khi bán cầu bắc có ngày dài đêm ngắn thì ở bán cầu nam lại có ngày ngắn đêm dài.
\r
Website : http://giaoducso.vn/\r
Facebook : https://www.facebook.com/giaoducso.vn/\r
Twitter : https://twitter.com/giaoducso/

Related Articles

Back to top button