Tổng Hợp

Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quy hoạch vùng và đô thị: Định hướng bảo tồn không gian đô thị tại phân khu

Ngày đăng: 06/06/2021, 16:36

Mục đích nghiên cứu của Luận văn nhằm đề xuất đưa các công năng mới vào các khối công trình kiến trúc cũ, cải tạo chỉnh trang trục đường Phó Đức Chính thành đường đi bộ kết nối các điểm – các công trình kiến trúc cổ tạo nên mảng không gian đô thị cần bảo tồn và phát triển. Mời các bạn cùng tham khảo! BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HỒ CHÍ MINH PHẠM NGUYỄN QUỐC HUY ĐỊNH HƯỚNG BẢO TỒN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ TẠI PHÂN KHU (KHU LÂN CẬN KHU LÕI TRUNG TÂM) TRONG QUY HOẠCH TRUNG TÂM HIỆN HỮU TP HỒ CHÍ MINH TĨM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐƠ THỊ TP HỒ CHÍ MINH – 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP HỒ CHÍ MINH PHẠM NGUYỄN QUỐC HUY ĐỊNH HƯỚNG BẢO TỒN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ TẠI PHÂN KHU (KHU LÂN CẬN LÕI TRUNG TÂM) TRONG QUY HOẠCH TRUNG TÂM HIỆN HỮU TP HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Quy hoạch vùng đô thị Mã số: 8580105 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS KTS TRƯƠNG THANH HẢI Lời cảm ơn! Để hoàn thành luận văn thời gian đầy thử thách, lời xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành sâu sắc người Thầy đáng kính tận tâm dạy bảo công việc thường ngày hướng dẫn luận văn: Cố GS.TS KTS Nguyễn Trọng Hòa TS KTS Trương Thanh Hải, hai người Thầy nhiệt tâm hướng dẫn tơi hồn thành luận văn Xin biết ơn giúp đỡ Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Đào tạo sau Đại học Trường Đại học Kiến trúc TP HCM, ủng hộ tạo điều kiện Lãnh đạo đồng nghiệp Ban Quản lý Dự án Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Nguyễn Hồng để tơi vừa làm tốt cơng việc chun mơn vừa có thời gian để nghiên cứu hoàn thành luận văn Xin cảm ơn tình cảm, nhiệt tình giúp đỡ chuyên gia, Thầy, bạn bè đồng nghiệp chia kinh nghiệm, giúp đỡ nghiên cứu, lý luận khoa học thực tiễn Cuối xin gửi lời cảm ơn riêng cho gia đình, người thân, bạn bè ủng hộ, động viên suốt q trình nghiên cứu để hồn thành luận văn chia sẻ với thách thức năm tháng qua! Tác giả luận văn Phạm Nguyễn Quốc Huy MỤC LỤC I PHẦN MỞ ĐẦU 01 Sự cần thiết lý chọn đề tài 02 Tóm tắt nghiên cứu liên quan đề tài luận văn 03 Nội dung nghiên cứu 04 Mục tiêu nghiên cứu 05 Đối tượng phạm vi nghiên cứu 06 Phương pháp nghiên cứu 07 Ý nghĩa khoa học giá trị thực tiễn đề tài II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG VÀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 BỐI CẢNH KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.1.1 Hiện trạng đặc điểm tự nhiên khu vực 1.1.2 Kiến trúc đô thị khu vực qua thời kỳ phát triển 1.1.2.1 Kiến trúc đô thị truyền thống 1.1.2.2 Kiến trúc đô thị thời Pháp thuộc 1.1.2.3 Kiến trúc đô thị thời kỳ 1954-1990 1.2 KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ KHOA HỌC VỀ CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.2.1 Nội dung liên quan đến trung tâm lịch sử đô thị kiến trúc đô thị 1.2.2 Các nội dung liên quan đến bảo tồn di sản kiến trúc đô thị phát triển tiếp nối 1.2.2.1 Khái niệm bảo tồn di tích 1.2.2.2 Khái niệm bảo tồn di sản đô thị 1.2.2.3 Khái niệm phát triển tiếp nối 1.2.3 Thuật ngữ “Định hướng bảo tồn không gian đô thị” nội dung luận văn 1.3 THỰC TRẠNG TẠI KHU (KHU LÂN CẬN KHU LÕI TRUNG TÂM) TRONG QUY HOẠCH TRUNG TÂM HIỆN HỮU TPHCM HIỆN NAY 1.3.1 Thực trạng phát triển kiến trúc đô thị trung tâm khu vực nghiên cứu 1.3.2 Thực trạng bảo tồn di sản kiến trúc đô thị cần thiết việc cân giá trị kiến trúc đô thị cũ khu vực trung tâm khu vực nghiên cứu 1.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG I CHƯƠNG II: CÁC CƠ SỞ LÝ LUẬN, VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ BẢO TỒN DI SẢN KIẾN TRÚC ĐÔ THỊ 2.1 LÝ LUẬN VỀ CẤU TRÚC VÀ CHUYỂN HÓA KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ 2.1.1 Lý luận cấu trúc đô thị 2.1.1.1 Quan hệ chức – hình thức thị 2.1.1.2 Sức hút, tính trung tâm thị 2.1.1.3 Cấu trúc không gian đô thị 2.1.2 Lý luận chuyển hóa khơng gian đô thị 2.1.2.1 Biện chứng quy luật phát triển đô thị 2.1.2.2 Chuyển hóa luận kiến trúc đô thị 10 2.1.2.3 Chuyển hóa không gian đô thị 10 2.2 CÁC CƠ SỞ, VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA VIỆT NAM 2.2.1 Đồ án Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 khu trung tâm hữu TP Hồ Chí Minh 930ha 10 2.2.2 Văn pháp luật bảo tồn di sản văn hóa Hồ Chủ Tịch ký 10 2.2.3 Luật di sản văn hóa 10 2.2.4 Cơ sở pháp lý Việt Nam bảo tồn văn hóa 11 2.2.5 Quy chế bảo quản, tu bổ phục hồi di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh 11 2.3 KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC BẢO TỒN KHƠNG GIAN ĐƠ THỊ TRONG & NGỒI NƯỚC 2.3.1 Trường hợp Nhật Bản 11 2.3.2 Kinh nghiệm nước 11 2.3.3 Tổng kết 12 2.3.4 Các khó khăn, thách thức giải pháp bảo tồn di sản bối cảnh phát triển đô thị 12 2.3.4.1 Các khó khăn thách thức 12 2.3.4.2 Các giải pháp tổng hợp cho bảo tồn di sản, không gian đô thị 13 2.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO CÔNG TÁC ĐỊNH HƯỚNG BẢO TỒN KHƠNG GIAN ĐƠ THỊ 3.1 NHỮNG GIÁ TRỊ CẦN GÌN GIỮ VÀ PHÁT HUY CỦA KIẾN TRÚC 3.2 ĐỊNH HƯỚNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ CƠNG TRÌNH, BIỆT THỰ PHÁP TRONG TƯƠNG LAI 3.2.1 Sử dụng vào hoạt động kinh doanh (chợ Dân sinh; quán cà phê & nhà hàng) 14 3.2.2 Sử dụng vào hoạt động du lịch 14 3.2.2.1 Tham quan (Nhà Hỏa Bảo tàng Mỹ thuật TP HCM) 14 3.2.2.2 Du lịch – Nhà cổ 15 3.2.3 Khai thác nguồn kinh phí phục vụ cơng tác bảo tồn 15 3.2.3.1 Từ hoạt động kinh doanh 15 3.2.3.2 Từ nguồn vốn ngân sách 15 3.3 ĐỀ XUẤT VỀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BẢO TỒN 3.3.1 Quan điểm mục tiêu 16 3.3.2 Các nguyên tắc tiêu chí quản lý không gian kiến trúc, cảnh quan tuyến phố khu vực nghiên cứu 16 3.3.2.1 Nguyên tắc 16 3.3.2.2 Tiêu chí quản lý khơng gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến phố 17 3.3.3 Đề xuất số giải pháp đổi mơ hình quản lý định hướng quy hoạch bảo tồn không gian đô thị 18 3.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG III PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ I PHẦN MỞ ĐẦU 0.1 SỰ CẦN THIẾT VÀ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong năm gần đây, thực trạng chỉnh trang phát triển không gian trung tâm thành phố phản ánh sắc nét dấu ấn sức ép nhu cầu phát triển so với mục tiêu văn hoá xã hội thiết yếu khác Những kiến trúc đại hữu khu trung tâm chẳng khác kiến trúc nhiều thành phố giới Cảnh quan chung khiến người ta hồn tồn khơng cịn nhận biết nét riêng Sài Gòn Nét riêng không “cổ xưa” mà mới, đại có sắc riêng Các hậu phát sinh từ sức ép đòi hỏi vấn đề bảo tồn phát triển phải nhận thức giải cách toàn diện Tầm nhìn thể nội dung điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM đến năm 2025 Mối quan hệ bảo tồn phát triển, vậy, thường vấn đề biện chứng trình cải tạo phát triển đô thị Ở thời điểm tại, hài hoà hai nhân tố nhìn nhận nhu cầu thiết yếu đời sống đô thị quốc gia phát triển Ngược lại vấn đề chứa đựng mâu thuẫn nội nhiều nước Châu Á, bất chấp cảnh báo nguy đánh sắc văn hố thị Xu hướng dường khơng phải tượng dị biệt đô thị lớn Việt Nam, mà TPHCM xem ví dụ điển hình Với định hướng quy hoạch sở bảo tồn, chỉnh trang khu vực trung tâm hữu thành phố, đồng thời phát triển mở rộng không gian trung tâm sang vùng đất Thủ Thiêm giàu tiềm năng, việc tạo lập mối cân động bảo tồn phát triển có chỗ dựa mang tính thực tiễn cao Vấn đề đặt khả nhận diện giá trị kiến trúc đô thị đặc trưng trung tâm hữu, để từ khơng xác định giải pháp bảo tồn, mà giải pháp khơi thơng, tiếp biến giá trị vào dịng chảy thị đại Nhu cầu tìm kiếm định hướng bảo tồn khơng gian thị đặc trưng bối cảnh phát triển mở rộng, cân giá trị cũ trung tâm hữu TPHCM nguyên nhân làm hình thành nên hướng nghiên cứu Luận văn 0.2 TÓM TẮT CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN – Luận văn Thạc sĩ “Một số vấn đề cải tạo, phát triển trung tâm hạt nhân thành phố cực lớn Việt Nam quan điểm đại hóa bảo tồn di sản kiến trúc, cảnh quan đô thị” Lê Thanh Sơn, năm 1995 – Luận văn Thạc sĩ “Vấn đề bảo tồn Phố thị bối cảnh phát triển đô thị Việt Nam nay” (qua ví dụ TPHCM) Phạm Phú Cường, năm 1996 – Luận án Tiến sĩ “Bảo tồn phát huy giá trị di sản kiến trúc trung tâm lịch sử đô thị Hà Nội theo hướng du lịch văn hoá” Nguyễn Vũ Phương, năm 2006 – Luận văn Thạc sĩ “Duy trì tính đa dạng kiến trúc đường phố Chợ Lớn -TPHCM” (lấy đường Triệu Quang Phục làm ví dụ) Nguyễn Thị Tuyết Mai, năm 2007 – Luận án Tiến sĩ “Bảo tồn phát triển giá trị di sản kiến trúc TPHCM tiến trình phát triển” Cao Anh Tuấn, năm 2009 0.3 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU – Tổng hợp tài liệu tiến trình lịch sử phát triển thị khu vực trung tâm TPHCM, trọng tâm khu (Khu cận lõi trung tâm) định hướng bảo tồn phát triển không gian đô thị Khu (Khu cận lõi trung tâm) Tp HCM có tác động mặt đô thị khu vực nghiên cứu – Phân tích học kinh nghiệm, giải pháp đô thị phát triển khu vực Châu Á phương Tây, để có nhìn tổng qt giải pháp thực hiện, từ nhận định ưu khuyết điểm giải pháp để có học thực tế áp dụng vào khu vực nghiên cứu 0.4 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Định hướng bảo tồn khơng gian thị gồm hai nhóm đối tượng di sản kiến trúc cảnh quan kiến trúc thị – Đề xuất trì chuyển tải giá trị di sản kiến trúc cảnh quan giải pháp bảo tồn cải tạo thích ứng, chỉnh trang cảnh quan kiến trúc thị xây dựng mới, – Đề xuất đưa công vào khối cơng trình kiến trúc cũ, cải tạo chỉnh trang trục đường Phó Đức Chính thành đường kết nối điểm – công trình kiến trúc cổ tạo nên mảng khơng gian thị cần bảo tồn phát triển 0.5 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Phân khu (Khu Lân cận Lõi trung tâm) năm phân khu thuộc Quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2000 – Khu Trung tâm hữu thành phố Hồ Chí Minh 930 Phân khu (Khu Lân cận Khu Lõi trung tâm): khu vực tiếp giáp phân khu phía Nam, với đa số dạng nhà phố hữu, phần quận quận 4; giới hạn phía Bắc giáp đường Hàm Nghi Phạm Ngũ lão, phía Tây giáp đường Nguyễn Thái Học Cống Quỳnh, phía Nam giáp đường Hồng Diệu, phía Đơng giáp đường Tơn Đức Thắng Nguyễn Tất Thành diện tích khoảng 117,5ha Khu đất chọn làm đối tượng nghiên cứu luận văn (Nguồn: Tác giả) – Đối tượng nghiên cứu Luận văn giá trị kiến trúc đô thị đặc trưng khu vực trung tâm hữu TP.HCM, gồm hai nhóm đối tượng di sản kiến trúc cảnh quan kiến trúc đô thị – Phạm vi nghiên cứu Luận văn có giới hạn khơng gian thuộc Phân khu (Khu Lân cận Khu Lõi trung tâm) năm phân khu thuộc Quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2000 – Khu Trung tâm hữu thành phố Hồ Chí Minh Diện tích, ranh giới khu vực nghiên cứu xác định theo Quy hoạch chi tiết khu trung tâm hữu TPHCM – Phạm vi nghiên cứu Luận văn có giới hạn thời gian xác định từ giai đoạn cuối hế kỷ XVII (thời điểm bắt đầu tiến trình thị hố Sài Gòn), đến năm 2025 (theo định hướng phù hợp với đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TPHCM phê duyệt) – Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu đối tượng thuộc không gian vật thể hữu trung tâm TPHCM Các nội dung khác liên quan đến giá trị không gian kinh tế khơng gian văn hố xã hội thị, giá trị kiến trúc truyền thống bị san bằng, phủ lấp diễn tiến đại hố thị trước trung tâm hữu TP.HCM đối tượng nghiên cứu Luận văn 0.6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU Dựa sở phương pháp tiếp cận khoa học như: Phương pháp lịch sử logic; Phương pháp điều tra, khảo sát; Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hố 0.7 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ GIÁ TRỊ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Đề xuất trì chuyển tải giá trị kiến trúc đô thị đặc trưng nhiều giải pháp đa dạng, không giới hạn nội dung bảo tồn, mà cịn thơng qua giải pháp cải tạo thích ứng, chỉnh trang, xây dựng Triển khai đề xuất phạm vi khu vực cụ thể khu vực (khu cận lõi trung tâm) quy hoạch trung tâm hữu TP.HCM, bối cảnh phát triển mở rộng kết nối Luận văn đề xuất định hướng bảo tồn không gian đô thị đề xuất quản lý, quy hoạch tạo khơng gian cơng cộng kết nối từ trục đường Phó Đức Chính dẫn sơng Sài Gịn, kết nối với phần đường Võ Văn Kiệt II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG VÀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 BỐI CẢNH KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.1.1 HIỆN TRẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN KHU VỰC Với vị khu vực trung tâm thành phố, khu vực quy hoạch có đủ chức kinh doanh, thương mại, hành chính, văn hóa thành phố khu vực phía Nam Trong khu vực có nhiều cơng trình kiến trúc có giá trị lịch sử từ thời Pháp Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM, … có khu vực có đặc điểm phát triển đô thị suốt thời Pháp Thuộc Theo quan sát, cảnh quan lịch sử tập trung quanh cơng trình dọc đại lộ khu vực, Võ Văn Kiệt Với cơng trình hành chính, kinh doanh khơng gian tiện ích cơng cộng nằm đường Phó Đức Chính, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Công Trứ tạo thành cảnh quan phố tiêu biểu Ngoài ra, cảnh quan lịch sử trải rộng từ công chuyện xây dựng bừa bãi tràn lan Trong thời kỳ này, kiến trúc Pháp người Pháp thiết kế xây dựng xuất dần đi, thay vào hệ kiến trúc sư người Việt Pháp đào tạo chuyên ngành, tham gia vào xây dựng mặt kiến trúc Sài Gòn Phạm Văn Thân, Nguyễn Quang Nhạc, Trần Văn Đường, Phạm Gia Hiến… với cơng trình theo trường phái Pháp, khơng nhiều dần hình thành nên tên tuổi kiến trúc sư địa, làm tảng cho phát triển kiến trúc sau Giai đoạn 1960 – 1975 Giai đoạn người Mỹ vào Sài Gòn, giai đoạn phát triển vật liệu xây dựng, loại hình kiến trúc bêtơng đá rửa, nhà mái bằng, vuông thành thẳng cạnh trở nên trào lưu kiến trúc năm 1960 – 1970 Thế hệ kiến trúc sư đào tạo Việt Nam nước ngồi bắt đầu góp phần hình thành nên trào lưu kiến trúc Nếu bỏ qua yếu tố phù hợp với môi trường điều kiện thực tế xứ nhiệt đới, khiếm khuyết nhà mái việc nước khơng tốt, dễ ngấm nước chưa có vật liệu chống thấm tốt, đá rửa bền dễ bám bụi, gây rêu mốc… kiến trúc mái trang trí đá rửa thay đổi, cập nhật trào lưu kiến trúc Sài Gòn xưa năm 1960 – 1970 Nguyễn Đình (theo lời kể KTS Cổ Văn Hậu) Từ năm 1975 đến đầu thập niên 1990, kinh tế khó khăn làm chững nhịp hoạt động xây dựng Kiến trúc bị giới hạn điều kiện vật liệu trang thiết bị, tiếp nối nguyên tắc kiến trúc Hiện đại, với bổ sung số thủ pháp tạo hình hồnh tráng từ ảnh hưởng kiến trúc Hiện đại nước Xã hội chủ nghĩa Nhà hát Hồ Bình, nhà thi đấu Phan Đình Phùng số ví dụ điển hình cho thành tựu kiến trúc khiêm tốn số lượng cơng trình giai đoạn 1.2 KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ KHOA HỌC VỀ CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.2.1 Nội dung liên quan đến trung tâm lịch sử đô thị kiến trúc đô thị Trong luận văn này, thuật ngữ kiến trúc đô thị sử dụng phần sở kế thừa từ nghiên cứu có giá trị khoa học cao “Chương trình bảo tồn cảnh quan kiến trúc đô thị TPHCM” Giáo sư Lê Quang Ninh chủ trì, định nghĩa Giáo sư Trương Quang Thao, kiến trúc đô thị kiến trúc, với quy mô đa dạng từ cơng trình đến quần thể, khu phố, thị chí vùng lãnh thổ, theo quan niệm Urbanisme trường phái Pháp-Nga [55] Ngoài ra, theo phạm vi nghiên cứu, luận văn giới hạn nội dung kiến trúc đô thị khu vực trung tâm hữu TP.HCM hai nhóm đối tượng là: di sản kiến trúc (gồm di tích kiến trúc, cơng trình kiến trúc có giá trị), cảnh quan kiến trúc đô thị (gồm khu vực “mảng”, “tuyến”, “cụm” đặc trưng, với tích hợp thành phần cơng trình kiến trúc, khơng gian cơng cộng (quảng trường, cơng viên, khơng gian mở), chức hình thái mạng lưới đường – phố) 1.2.2 Các nội dung liên quan đến bảo tồn di sản kiến trúc đô thị phát triển tiếp nối 1.2.2.1 Khái niệm bảo tồn di tích Các khái niệm, nguyên tắc bảo tồn di tích khẳng định Việt Nam nội dung Luật di sản văn hoá năm 2001, giới thừa nhận thông qua công ước quốc tế, đặc biệt “Hiến chương bảo tồn trùng tu di tích di lịch sử” Venice năm 1964 [29] [31] Di tích sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, nghệ thuật liên quan đến giai đoạn phát triển, văn hoá dân tộc, quốc gia nhân loại Bảo tồn di tích bảo quản lâu dài, không làm biến đổi đặc điểm có giá trị vật lịch sử văn hóa u cầu tính ngun góc mục tiêu hàng đầu 1.2.2.2 Khái niệm bảo tồn di sản đô thị Bảo tồn di sản đô thị chất xác lập phương thức dung hoà mối quan hệ bảo tồn phát triển Di sản đô thị thường cấu trúc sống động với tích tụ đầy đủ nhịp điệu sinh hoạt phát triển khứ tại, nên phương thức bảo tồn di sản đô thị phức tạp đa dạng so với bảo tồn di tích Việc phối hợp nhiều cấp độ bảo tồn cần thiết để trì cấu trúc vật chất di sản mặt, đồng thời cải tạo, tái sử dụng, thích ứng giá trị vật thể phi vật thể vào dịng chảy sống thị đại mặt khác 1.2.2.3 Khái niệm phát triển tiếp nối Phát triển tiếp nối khái niệm đề cập nhiều thời gian gần đây, đặc biệt Hội thảo Kiến trúc sư quốc tế Bắc Kinh năm 2002 Theo khái niệm phát triển tiếp nối, đô thị lịch sử nhận thức sản phẩm vật chất, xã hội, nhân văn đúc tiến trình phát triển, với nối tiếp nhiều hệ cư dân nhiều giai đoạn lịch sử, tạo nên thực thể kết nối khứ với 1.2.3 Thuật ngữ “định hướng bảo tồn không gian đô thị” nội dung luận văn Thuật ngữ “định hướng bảo tồn không gian đô thị” luận văn hiểu định hướng kết hợp giải pháp đa dạng gồm bảo tồn, cải tạo thích ứng, chỉnh trang, xây dựng mới, đưa công bối cảnh phát triển mở rộng khu vực cận lõi trung tâm hữu TP.HCM Kết hợp đề xuất định hướng khai thác cơng trình giải pháp quản lý để nâng cao hiệu công tác bảo tồn 1.3 THỰC TRẠNG TẠI KHU (KHU LÂN CẬN KHU LÕI TRUNG TÂM) TRONG QUY HOẠCH TRUNG TÂM HIỆN HỮU TP.HCM HIỆN NAY 1.3.1 Thực trạng phát triển kiến trúc đô thị trung tâm khu vực nghiên cứu Nhìn chung phần lớn cơng trình có biểu kiến trúc đa dạng, giá trị thẩm mỹ chưa tương xứng với quy mô xây dựng Diễn tiến xây dựng năm gần tạo nên sức ép lớn khu trung tâm hữu, dẫn đến số tượng mang tính cảnh báo nhu cầu bảo vệ giá trị di sản kiến trúc đô thị mặt, mục tiêu phát triển tiếp nối đô thị mặt khác 1.3.2 Thực trạng bảo tồn di sản kiến trúc đô thị cần thiết việc cân giá trị kiến trúc đô thị cũ trung tâm khu vực nghiên cứu Một cách khái quát nhất, nhận thấy hoạt động bảo tồn di sản kiến trúc đô thị khu vực trung tâm khu vực cận trung tâm gần dừng lại cơng đoạn nó, lập nên danh mục cơng trình cần nghiên cứu bảo tồn, tập hợp mô tả sơ hình thức kiến trúc tình trạng kỹ thuật cơng trình, với kiến nghị triển khai công tác bảo tồn Các bước nghiên cứu thực trình bảo tồn chưa khởi động cách có hệ thống Lý xuất phát từ việc chậm trễ thể chế hoá bảo tồn thành công đoạn quy hoạch, thiết kế đô thị Và mức độ chiến lược, thành phố gần chưa có nghiên cứu để làm sở cho việc hoạch định sách tổng hợp – đa ngành- đồng mặt kinh tế- văn hố- xã hội để thực hố cơng tác bảo tồn Hậu thực trạng tượng cơng trình di sản bị tháo dỡ để nhường chỗ cho dự án xây dựng Thứ hai tượng dồn nén cơng trình cao tầng vào trung tâm tạo nên nguy phá vỡ cảnh quan đặc trưng không gian di sản thấp tầng Bên cạnh khơng thể khơng kể đến hình ảnh đẹp thị kết hợp hài hịa cơng trình cổ, nhiều năm tuổi với cơng trình xây dựng kính, hay cơng trình làm cho cơng trình có từ lâu đời, hịa nhịp vào tạo nên thành phố động, đầy màu sắc giữ bảo tồn giá trị kiến trúc, không gian đô thị lâu đời mang dáng dấp đại 1.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG I Trong bối cảnh giao lưu tiếp biến văn hoá, thành tựu kiến trúc, không gian đô thị cộng đồng hợp thành tổng thể mà xu kết hợp thể rõ nét xu bảo thủ phong cách Bởi lẽ đây, đặc điểm kiến trúc riêng biệt liên tục cải tiến bối cảnh hội nhập giao lưu với yếu tố văn hố Khơng gian kiến trúc cảnh quan thị Sài Gịn mang nhiều dấu ấn Pháp, đồng thời kiến trúc Pháp chịu nhiều ảnh hưởng dấu ấn Sài Gịn, thể qua nhiều cơng trình kiến trúc thiết kế theo hướng thích ứng với điều kiện khí hậu Việt Nam, hài hồ với truyền thống mỹ thuật văn hoá địa phương Đây nơi tập trung với mật độ cao cơng trình nhà ở, hành chính, văn hố, tơn giáo, thương mại, dịch vụ đẳng cấp, trường học, sở y tế lâu đời, ngơi chợ truyền thống… Sự tích hợp đa dạng chức cơng trình tạo nên định dạng sinh động cho cảnh quan đô thị: Cảnh quan – bố cục mạng lưới đường phố; Các không gian công cộng; Cảnh quan – không gian sông nước Hãy kỳ vọng phát triển vượt bậc TP.HCM, giành lại vị “Hịn ngọc Viễn đơng” Hướng đến mục tiêu xây dựng trung tâm hữu thành nơi mà lớp giá trị văn hoá cũ mới, lớp cảnh quan kiến trúc đô thị xưa cộng sinh trình phát triển tiếp nối, việc nhận dạng giá trị kiến trúc đô thị đặc trưng khu vực trung tâm xuyên qua dịng chảy lịch sử nhu cầu thiết thực bối cảnh phát triển CHƯƠNG II: CÁC CƠ SỞ LÝ LUẬN, VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA VIỆT NAM VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ BẢO TỒN KHÔNG GIAN, KIẾN TRÚC ĐÔ THỊ 2.1 LÝ LUẬN VỀ CẤU TRÚC, CHUYỂN HĨA KHƠNG GIAN ĐƠ THỊ 2.1.1 2.1.1.1 Lý luận cấu trúc đô thị Quan hệ chức – hình thức thị Cặp phạm trù nội dung hình thức thị có mối quan hệ hữu cơ, nhân tạo nên cấu trúc thị tồn vẹn Có thể nói cấu trúc đô thị kết hợp chức hình thức thị Trên sở có nhiều lý luận cấu trúc đô thị như: Cấu trúc tầng bậc, cấu trúc phi tầng bậc, cấu trúc khơng gian thị… 2.1.1.2 Sức hút, tính trung tâm thị Sức hút hay tính trung tâm hấp dẫn chức thị có ảnh hưởng mạnh đến cấu trúc KGĐT Ví dụ thị có chức Du lịch sức hút, theo tính trung tâm tạo khu du lịch, khu nghỉ dưỡng, không gian nghỉ ngơi kết hợp với cảnh quan tự nhiên đặc sắc 2.1.1.3 Cấu trúc không gian đô thị Theo Kim Quảng Quân, cấu trúc KGĐT tổ hợp mội trường tự nhiên, môi trường nhân tạo môi trường hoạt động Tiếp cận từ phương diện hình thái học thị cấu trúc KGĐT kết hợp có nguyên tắc thành phần như: 1) Tự nhiên (địa hình, cảnh quan), 2) Mạng đường (tuyến phố), 3) Phân lô (thửa đất), 4) Cơng trình (phần đặc), 5) Khơng gian cơng cộng (phần rỗng) 2.1.2 Lý luận chuyển hóa khơng gian thị Lý luận chuyển hóa phát triển dựa vào phép biện chứng vật xét mối quan hệ thay đổi Lượng Chất trình phát triển vật 2.1.2.1 Biện chứng quy luật phát triển đô thị Phép biện chứng giải thích q trình vật vận động yếu tố khách quan (Lượng) chủ quan (Chất) tương tác lẫn để phát triển mang tính tất yếu khách quan đồng thời lại chịu ảnh hưởng quy luật xã hội Trong giới, vật tượng phận chúng không tồn cách tĩnh tại, bất biến mà ln vận động, chuyển hóa lẫn nhau, vật đời thay cho vật cũ Nói đến biện chứng tức nói đến q trình vận động tiến lên từ thấp tới cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ hoàn thiện đến hoàn thiện vật tượng Và thường có khuynh hướng phát triển diễn theo đường “xoáy ốc” Sơ đồ chuyển hóa luận thị: Ngun lý dịng nguồn chuyển hóa 10 (Nguồn: http://www.sume.at/urban_metabolism) 2.1.2.2 Chuyển hóa luận kiến trúc thị Chuyển hóa luận (Metabolism) có nguồn gốc từ sinh học Chuyển hóa luận kiến trúc chủ trương kiến trúc phát triển không ngừng theo yêu cầu xã hội Kiến trúc, có khả thích ứng linh hoạt với mơi trường thay đổi Đó tính “động” tính “ln thay đổi để thích ứng” kiến trúc Chuyển hóa luận thị đề cập đến nhiều khía cạnh đời sống thị từ q trình trao đổi chất, chuyển hóa sinh học, lượng mơi trường đến chuyển hóa khơng gian, kinh tế, xã hội Gần vấn đề chất lượng môi trường ý nhiều hơn.Tuy nhiên nghiên cứu chuyển hóa thị vấn đề chuyển hóa khơng gian trọng so với yếu tố trị, kinh tế, xã hội mơi trường 2.1.2.3 Chuyển hóa khơng gian thị Chuyển hóa KGĐT đề cập đến trình vận động, biến đổi không gian đô thị tác động biến đổi trị, kinh tế, xã hội mơi trường Chuyển hóa KGĐT thuộc mơn Hình thái học đô thị (Urban Morphology) trọng nghiên cứu nước ngồi Cho đến có xu hướng chính: Trường phái Italy điển hình với nghiên cứu Saverio Muratori từ thập niên 1940 người khác năm 60 kỷ 20 dựa cấu trúc không gian đô thị lịch sử để phát triển 2.2 CÁC CƠ SỞ, VĂN BẢN PHÁP LÝ CỦA VIỆT NAM 2.2.1 Đồ án Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 khu trung tâm hữu TP Hồ Chí Minh 930ha Quyết định 6708/QĐ-UBND năm 2012 phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 (quy hoạch phân khu) Khu Trung tâm hữu thành phố Hồ Chí Minh (930ha) Quy hoạch Khu trung tâm phân bố thành phân khu: Phân khu (Khu lõi Trung tâm Thương mại – Tài chính); Phân khu (Khu Trung tâm Văn hóa – Lịch sử); Phân Khu (Khu bờ Tây sông Sài Gòn); Phân khu (Khu thấp tầng); Phân khu (Khu lân cận lõi trung tâm) 2.2.2 Văn pháp luật bảo tồn di sản văn hóa Hồ Chủ Tịch ký Ở nước ta hai tháng sau đọc tuyên ngôn độc lập, Hồ chủ tịch chăm lo đến công tác bảo tồn Cụ ban hành sắc lệnh bảo tồn cơng trình cũ – Sắc lệnh 65/SL/1945 ký ngày 23/11/1945 Hồ Chí Minh: “ấn định nhiệm vụ Phương Đơng Bác cổ học viện” có nhiệm vụ bảo tồn tất cổ tích tồn cõi Việt Nam Sắc lệnh đánh giá cao vai trò di sản văn hố coi “Việc bảo tồn cổ tích việc cần thiết cho công kiến thiết nước nhà” Sắc lệnh nêu rõ: “Nghiêm cấm việc phá hủy đình chùa, đền miếu nơi thờ tự khác, cung điện, thành quách lăng mộ chưa bảo tồn Cấm phá hủy bia ký, đồ vật, chiếu sắc, văn bằng, giấy má, sách có tính cách tơn giáo hay khơng, có ích cho lịch sử, chưa bảo tồn” 2.2.3 Luật di sản văn hóa Luật “Di sản văn hóa” nước Cộng hịa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2001 đời, luật di sản 2001 làm rõ sách bảo vệ phát huy giá trị di sản nhằm nâng cao đời sống tinh thần nhân góp phần phát triển kinh tế – xã hội 11 Pháp lệnh bảo vệ sử dụng di tích lịch sử – văn hóa danh lam thắng cảnh” Đến năm 2009, luật DSVH nước Cộng hòa xã hội chủ – Việt Nam 2009 đời nhằm sửa đổi bổ sung cho luật DSVH năm 2001 Cơ sở pháp lý Việt Nam bảo tồn di sản văn hoá 2.2.4 Luật Di sản văn hoá gồm chương, 79 điều Chương I quy định điều khoản chung, chương VI quy định khen thưởng xử lý vi phạm, chương VII quy định điều khoản thi hành, lại chương Luật quy định quyền nghĩa vụ cụ thể tổ chức, cá nhân hoạt động lĩnh vực di sản văn hoá Quy chế bảo quản, tu bổ phục hồi di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh 2.2.5 Hiện nước ta có nhiều văn mang tính pháp lý sử dụng rộng rãi, việc quản lý di sản kiến trúc phải tuân theo văn pháp luật ban hành Đây văn pháp lý quy chế bảo tồn di sản kiến trúc Việt Nam, với sở lý luận quan trọng nhằm bảo tồn di sản kiến trúc KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC BẢO TỒN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ TRONG 2.3 & NGOÀI NƯỚC Trường hợp Nhật Bản 2.3.1 Ở Nhật, adaptive reuse đước hiểu áp dụng thủ pháp kết hợp Bảo tồn di sản Khái thác sử dụng chúng cách đưa vào công (thí dụ thương mại) cách phù hợp tinh tế để đem lại văn hóa cao so với cải tạo thông thường Về bản, adaptive reuse địi hỏi vỏ ngồi cơng trình cần giữ lại tối đa cẩn trọng nội thất cải tạo lại tự do, có liên quan mật thiết tới quan điểm “di sản sống” (living heritage) mà Nhật Bản cổ súy Một số đặc thù bối cảnh Nhật cân nhắc tới, thí dụ cần đưa vào thiết bị cấu kiện chống động đất hỏa hoạn Thêm nữa, hoàn cảnh mà dân số ngày giảm suy thối thị xảy nhiều thành phố vừa nhỏ đất Nhật, nhiều cơng trình cơt bị bỏ hoang Vì vậy, adaptive reuse lại trở nên cần thiết để tận dụng cơng trình đó, đem lại chức sức sống Tuy nhiên, có số trường hợp đưa vào (thí dụ quán ăn) tạo xung đột sinh họat môi tường với nhà lân cận 2.3.2 2.3.2.1 Kinh nghiệm nước Trường hợp khu 36 phố phường Hà Nội Khi Hà Nội bước gần đến ngày kỷ niệm 1.000 năm thành lập, chuyên gia di sản lo ngại kiến nghị rằng, nhà quản lý phải định dứt khốt khơng muốn thành phố lặp lại học mang tính cảnh báo Châu Á, q trình đại hố khiến nhiều thị đánh sắc Các nhà thiết kế thị phải tìm cách để thực cân đại hóa bảo tồn ký ức thị Sự khó khăn việc trì cân nhận thấy khu phố thị, nơi xem linh hồn Hà Nội với 36 phố phường mà đường gọi tên quen thuộc in 12 sâu vào lịch sử Mặc dù có nhiều người muốn bảo tồn khu vực này, thực tế cho thấy việc trì nét đặc trưng truyền thống thách thức lớn 2.3.2.2 Trường hợp khu phố cổ Hội An Hội An trở thành nơi hội tụ nhà bảo tồn khảo cổ học từ nước, từ lực lượng chun mơn quốc nội Chính gặp gỡ hợp tác cách ứng xử đa dạng nâng công tác bả o tồn di sản Hội An lên tầm chuẩn mực quốc tế Đây kinh nghiệm thực tiễn sống động vấn đề bảo tồn di sản đô thị mà thị khác Việt Nam tham khảo rút học cần thiết Tuy vậy, quan sát thực tế năm gần đây, nhận thấy phố cổ Hội An dấu hiệu tượng nhà nghiên cứu quốc tế gọi “gentrification” – trung lưu hoá Quá trình chuyển đổi sở hữu đẩy nhiều cư dân phố cổ nơi khác, đồng nghĩa với việc lấy Hội An phần cung cách sinh hoạt, hồn cốt văn hố Vấn đề ICOMOS khuyến cáo văn kiện bảo tồn di sản đô thị năm gần đây, việc kiểm sốt q trình chuyển đổi sở hữu cần phân tích nghiêm túc để Hội An bảo vệ đặc trưng văn hố cách bền vững Tổng kết 2.3.3 Tại nước giới, di sản văn hóa kiến trúc xem yếu tố cần thiết để tìm hiểu sắc văn hóa dân tộc, quốc gia Là phần quan trọng thiếu đời sống đại nhu cầu du lịch văn hóa phát triển mạnh [46] (Hình 2.4) Việc bảo tồn di sản kiến trúc cảnh quan thị có thành cơng hay khơng phụ thuộc vào việc kết hợp bảo tồn phát triển Nếu khám phá mơi trường lịch sử hệ tương lai thiết phải đảm bảo chế giữ gìn di sản kiến trúc đô thị phải nghiên cứu, triển khai theo hướng bền vững Để từ đề xuất biện pháp bảo tồn thích hợp: Bảo tồn bền vững góc độ văn hóa xã hội; Bảo tồn bền vững góc độ kinh tế; Bảo tồn bền vững góc độ mơi trường Vì vậy, vấn đề cấp thiết đề cần phòng ngừa hạn chế nguy phá huỷ, làm hư hỏng cơng trình kiến trúc, quần thể, tuyến phố có giá trị Giữ giá trị vật thể phi vật thể di sản kiến trúc, không gian đô thị thời gian lâu dài Phát huy giá trị di sản kiến trúc, không gian đô thị mặt xã hội, kinh tế môi trường, đáp ứng tiêu chí phát triển bền vững Giải pháp bảo tồn bền vững thiết phải có tham gia người dân sinh sống khu vực di sản, người tổ chức có quyền lợi gắn với khu vực không gian di sản, tổ chức có trụ sở cơng trình di sản, quan quản lý nhà nước liên quan đến khu vực không gian di sản, tổ chức chuyên gia vấn đề bảo tồn di sản Các khó khăn, thách thức giải pháp bảo tồn di sản bối cảnh phát triển đô thị 2.3.4 2.3.4.1 Các khó khăn thách thức • Hệ thống pháp luật, sách bảo tồn di sản kiến trúc, canh quan, không gian đô thị chưa đầy đủ, chưa cập nhật rộng rãi Việc tuân thủ pháp luật cơng dân sống khu vực có di sản chưa tốt 13 • Cơ quan quản lý di sản thiếu nhân lực điều kiện thực bảo tồn di sản, không gian xung quanh di sản Nguồn nhân lực quản lý trùng tu di sản chưa đào tạo cách • Quy hoạch nhận diện di sản kiến trúc chưa thực triệt để đến nơi đến chốn, dẫn đến số di sản kiến trúc bị xuống cấp, biến dạng khơng kịp thời phục dựng • Có nhiều di sản nhận diện chưa tìm cho cơng thích hợp để di sản, khơng gian tồn phát triển Chưa tìm cho di sản “hồn sống” vốn có • Vấn đề khó khăn nguồn kinh phí khơng quan tâm mức cho công việc bảo tồn Hiện nay, di sản kiến trúc đô thị TP HCM chịu nhiều thách thức trình phát triển kinh tế thị hố Làm để vừa phát triển thành phố đại, vừa bảo tồn di sản kiến trúc, không gian đô thị Giải mâu thuẫn bảo tồn phát triển vấn đề cấp bách quan trọng Thành phố 2.3.4.2 Các giải pháp tổng hợp cho bảo tồn di sản, không gian đô thị Thứ nhất, khái niệm di sản mở rộng ý thức bảo tồn đáng đơi xuất hiện “q khích” việc bảo vệ cơng trình cũ Hiện tượng dẫn tới cản trở cách tân sáng tạo công trình kiến trúc thị bình thường Thứ hai, tượng đón nhận cư dân chủ sở hữu khu thị lịch sử xem giải pháp khả thi để bổ sung nguồn lực cho việc bảo tồn di sản, không gian đô thị Thứ ba, nhu cầu khai thác tái sử dụng thích ứng địi hỏi phải kèm theo số điều kiện tác động đến cơng trình Về phương diện kỹ thuật, việc cho phép sửa đổi cơng trình, tuỳ theo mức độ, đặt cơng trình trạng thái nguy hiểm nguy đe doạ huỷ hoại giá trị thực di tích Khi việc sửa đổi triển khai rập khuôn theo tiêu chuẩn “hiện đại”, toan tính đầu cơ, sản phẩm bảo tồn biểu thứ “chủ nghĩa mặt đứng”, di sản vỏ khơng hồn Và theo đó, di sản thị hay khơng gian thị bị bào mịn giá trị vốn mục tiêu biện hộ cho việc đầu tư vào 2.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG Chuyển hóa khơng gian thị đề cập đến q trình vận động, biến đổi khơng gian thị tác động biến đổi trị, kinh tế, xã hội môi trường Từ sở khoa học quan trọng để đề xuất cấu trúc không gian thị thích ứng với nhu cầu phát triển đô thị Định hướng đưa giải pháp phát triển không gian đô thị kết hợp không gian trục đường kết nối thu hút khách du lịch Định hướng cần có quy định cụ thể hình thức kiến trúc như: Quy mơ, bố cục, chiều cao, hình thức, màu sắc, … để cơng trình xây hay cải tạo chỉnh trang khu vực có sở để thực Nếu yếu tố khơng kiểm sốt chặt chẽ cấu trúc thị lịch sử dần bị thay đổi, sắc vốn có Qua việc phân tích luật di sản, kinh nghiệm nước ta thấy bảo tồn di sản không dừng lại việc bảo tồn di sản kiến trúc định mà phải bảo tồn khung cảnh lịch sử truyền thống xung 14 quanh di sản Và đánh giá cơng trình kiến trúc phải dựa vào yếu tố gốc cấu thành di sản yếu tố chân thực lịch sử Các học kinh nghiệm thực tiễn cho ta thấy bảo tồn di sản khung cảnh lịch sử truyền thống xung quanh di sản việc cần thiết phải làm quốc gia Vì khơng gian hội tụ đầy đủ cội nguồn văn hóa dân tộc mang đặc điểm sắc nơi chốn, cho ta thấy dấu ấn lịch sử hình ảnh hào hùng thành phố xưa CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO CÔNG TÁC ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH BẢO TỒN KHÔNG GIAN ĐÔ THỊ 3.1 Những giá trị cần gìn giữ phát huy kiến trúc Kiến trúc đô thị đặc trưng trung tâm hữu nghiên cứu dựa nhóm đối tượng di sản kiến trúc cảnh quan kiến trúc đô thị Giá trị di sản kiến trúc thể qua tập hợp di tích cơng trình kiến trúc có tiềm đa dạng, phản ánh tính liên tục lịch sử q trình phát triển bối cảnh hội nhập, giao lưu tiếp biến văn hố Sài Gịn – TPHCM Giá trị cảnh quan kiến trúc đô thị thể qua khu vực “mảng”, “tuyến”, “cụm” chứa đựng nhiều giá trị thành phần đa dạng, phản ánh đặc trưng hình thái mạng lưới đường phố, chức thị, cơng trình kiến trúc khơng gian công cộng (quảng trường, công viên, không gian mở) Các “mảng” cảnh quan kiến trúc đô thị đặc trưng Các “tuyến” cảnh quan kiến trúc đô thị đặc trưng 3.2 Định hướng khai thác sử dụng số cơng trình, biệt thự Pháp tương lai 3.2.1 Sử dụng vào hoạt động kinh doanh (Chợ Dân Sinh; Các quán cà phê, nhà hàng) Quán cà phê & nhà hàng Tuy luận văn nhắm đến việc bảo tồn giá trị khơng gian thị, cơng trình có tác động nhỏ góp phần làm điểm nhấn, tô đậm nét không gian đô thị Trên số ích cơng trình khơng phải cơng trình cổ từ ý thức chủ đầu tư đưa giá trị đặc điểm kiến trúc, mang hồn cốt Việt Nam vào cơng trình Đây ý tưởng hay để gợi nhớ không gian đô thị thời xưa 3.2.2 Sử dụng vào hoạt động du lịch 3.2.2.1 Tham quan Nhà Hỏa Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM Giống Bảo tàng TP.HCM (trước dinh Gia Long), bảo tàng việc người đến đế xem vật trưng bày thật mối quan tâm bảo tàng cơng trình kiến trúc câu chuyện lịch sử chúng người chủ đích thực ban đầu 15 PHỤNG SƠN TỰ Chùa Phụng Sơn Tự liền kề chợ Dân Sinh Q1 TPHCM Đây địa điểm du lịch tâm lịch tuyến, mảng, cụm di sản đường Phó Đức Chính cần gìn giữ phát huy đưa vào khai thác tham quan du lịch cho du khách nước 3.2.2.2 Du lịch – Nhà cổ di sản Vân Đường phủ Sài Gòn Căn nhà số 11 Nguyễn Thiện Thuật (phường 14, quận Bình Thạnh, TP HCM) vốn tư gia nhà văn hóa Vương Hồng Sển, cụ đặt tên Vân Đường phủ (Vân Đường bút hiệu cụ, gồm Anh Vương, Vân Đường, Đạt Cổ Trai) Đây ngơi nhà cổ có gian, chái, ngang 15 m, sâu 20 m, tọa lạc diện tích 750 m2 Tháng 8/2003, UBND TP HCM ban hành định xếp hạng nhà cụ Vương Hồng Sển “di tích kiến trúc nghệ thuật nhà cổ dân dụng truyền thống” cấp thành phố Mọi hoạt động xây dựng, khai thác khu vực di tích khoanh vùng bảo vệ bị nghiêm cấm [6] Như nhu cầu tham quan, tìm hiểu văn hóa, chụp ảnh từ nhà cổ, biệt thử cổ cao, cần tận dụng khai thác để tạo nguồn động lực, nguồn vốn cho quỹ bảo tồn hoạt động cách mạnh mẽ 3.2.3 Khai thác nguồn kinh phí phục vụ cơng tác bảo tồn 3.2.3.1 Từ hoạt động kinh doanh Những biệt thự cổ quan chức Pháp Việt Nam Đây nơi sáng tác nghệ thuật tuyệt vời KTS Pháp với bàn tay người thợ Việt Nam để tạo nên cơng trình kiến trúc hịa với thiên nhiên, điểm độc đáo thu hút khách du lịch ngồi nước đến với ngơi biệt thự Sài Gịn Bản sắc thị Sài Gịn tạo tiềm cho du lịch Vì vậy, đưa cơng trình kiến trúc vào khai thác du lịch phát triển kinh tế đô thị lại cần phải giữ gìn sắc thị thành phố với phát triển kinh tế du lịch, du lịch xác định nghành kinh tế mũi nhọn đem lại lợi nhuận cao Hàng năm, Sài Gịn tiếp đón hàng triệu lượt khách du lịch nước quốc tế đến tham quan nghỉ dưỡng thưởng thức vẻ đẹp quyến rũ thành phố mang tên Bác: Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản; Bảo tồn tích cực để phát triển bền vững 3.2.3.2 Từ nguồn vốn ngân sách Kinh phí đầu tư cho hoạt động bảo tồn, trùng tu công trình Nguồn thu cho ngân sách nhà nước Hãy kêu gọi nhà đầu tư tham gia khai thác bảo tồn trì tồn lâu dài Thành phố nên kêu gọi nhà đầu tư tư nhân quản lý, kinh doanh phải trì trạng, hồn cốt cơng trình, gìn giữ giá trị đẹp, sách Nhà nước nên đưa nhiều ưu đãi cho nhà đầu tư đầu tư vào hạng mục trọng yếu 16 Để quản lý nâng cao hiệu công tác bảo tồn, Chính quyền Thành phố nên tạo điều kiện thuận lợi có nhiều sách ưu đãi lĩnh vực này, nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư khai thác kinh doanh để tăng doanh thu ngân sách hàng năm cho Thành phố Ngoài ra, Thành phố nên trích phần doanh thu nhằm tạo nguồn quỹ phục vụ cho công tác bảo tồn (hiện Thành phố khơng có nguồn ngân sách cho bảo tồn), bên cạnh cơng trình bảo tồn quyền nên quan tâm, quản lý cơng trình bảo quản tốt Phương pháp phương pháp trùng tu Đối với Cơng trình thuộc sở hữu nhà nước, hàng năm Thành phố phải thường xuyên kiểm tra -phát kịp thời sai sót phối hợp với quan nhà nước có thẩm quyền để can thiệp kịp thời ĐỀ XUẤT VỀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐỂ ĐỊNH HƯỚNG QUY HOẠCH BẢO TỒN KHÔNG 3.3 GIAN, KIẾN TRÚC, CẢNH QUAN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC BẢO TỒN Quan điểm mục tiêu 3.3.1 Quan điểm 1) Tuân thủ quy định pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy phạm, sách chế liên quan quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; 2) Đảm bảo thống QH, đồng với TKĐT quy chế quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan chung Thành phố Hồ Chí Minh; 3) Có phương pháp, giải pháp tổ thực theo trình tự, nội dung quản lý khơng gian, kiến trúc, cảnh quan 4) Đổi mới, xác định rõ phân công, phân cấp quản lý từ trung ương đến địa phương phối hợp liên ngành quản lý quy hoạch, không gian, kiến trúc cảnh quan 5) Tăng cường tham gia hiệu cộng đồng dân cư công tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan Các mục tiêu 1) Việc quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến phố khu vực nội lịch sử thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo cảnh quan, tuyến phố đẹp, vỉa hè, gạch lát vỉa hè, bó vỉa, loại xanh, khu vực để xe, kết nối khu vực nội đô với khu vực nghiên cứu sơng Sài Gịn tạo thành tuyến cảnh quan kết nối khơng gian thị, đồng thời kiểm sốt quy trình, trình đầu tư hệ thống hạ tầng xã hội; hạ tầng kỹ thuật đô thị cách đồng 2) Quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến phố khu vực nội lịch sử thành phố Hồ Chí Minh nhằm phát huy giá trị đặc thù như: Cây xanh, mặt nước, khu vực lõi thị cũ với cơng trình mang giá trị lịch sử – văn hóa đan xen với cơng trình kiến trúc mới; từ xây dựng phương án để bảo tồn, tôn tạo giá trị kiến trúc, văn hóa tạo lập nên sắc không gian đô thị 3.3.2 Nguyên tắc tiêu chí quản lý khơng gian kiến trúc, cảnh quan tuyến phố khu vực nghiên cứu 3.3.2.1 1) Nguyên tắc Phù hợp với yêu cầu quản lý theo phân loại, phân cấp đô thị 17 2) Tuân thủ sở pháp lý đồng tiêu chí để quản lý khơng gian, kiến trúc cảnh quan tuyến phố 3) Tổ chức thực đầy đủ, quy trình phương pháp nội dung quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan tuyến phố 4) Quy định rõ việc phân cơng, phân cấp quản lý cấp quyền địa phương ban ngành, cộng đồng dân cư, tổ chức xã hội 5) Tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, trọng thường xuyên công tác tra, kiểm tra, xử lý 6) Thí điểm làm mẫu cơng tác quản lý không gian, kiến trúc cảnh quan số tuyến phố điển hình để tổng kết, rút kinh nghiệm mở rộng toàn địa bàn Khu vực nghiên cứu, đề xuất đường Phó Đức Chính để kết nối với trục cảnh quan sông với dãy nhà liên kế mang đậm nét văn hóa Tiêu chí quản lý khơng gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến phố 3.3.2.2 Yêu cầu quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan tuyến phố Thực quản lý khơng gian, kiến trúc cảnh quan tuyến phố thơng qua xây dựng, đánh giá tiêu chí sau: a) Bố cục tổng thể không gian kiến trúc: Xác định kiến trúc tổng thể khu vực nghiên cứu theo định hướng phát triển Quy hoạch chung TP.HCM, sở xác định khơng gian, kiến trúc cảnh quan cho tuyến phố b) Tuyến phố: Lòng đường, vỉa hè, bãi đổ xe, giải phân cách, tiện ích thị, tiện ích cho người khuyết tật, vạch giao thơng, … hình thành đồng bộ, xác định rõ ranh giới c) Chỉ giới: Công bố, cắm mốc giới đường đỏ, giới xây dựng, khoảng lùi, chiều cao cơng trình 18 d) Cơng trình: Xác định cụ thể chức cơng trình kiến trúc, chiều cao cơng trình vị trí cơng trình hạ tầng kỹ thuật e) Ranh giới khu đất, chức cơng trình, lối vào, cao độ nền, mật độ xây dựng, chiều cao, hệ số sử dụng đất: cần thống kê đưa quy định thống nhất, đông quản lý f) Hàng rào cơng trình: cần có quy định quản lý thống nhất, rõ rang, đồng thiết kế có tính thẩm mỹ g) Sử dụng đất: Phải có quy hoạch kế họach sử dụng đất cho khu vực, tuyến phố khu vực theo định hướng Quy hoạch chung TP.HCM, cần việc khai thác kinh tế việc tăng hệ số sử dụng đất khu vực lân cận để trao đổi giữ lại nguyên trạng sử dụng đất khu vực, không gian di sản Để bảo vệ công trình di sản kiến trúc, khơng gian thị thành phố nghiên cứu đề xuất phủ cho phép áp dụng công cụ “Nhượng quyền phát triển khơng gian” h) Các di tích lịch sử văn hóa, tơn giáo, tín ngưỡng: cần bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống khu đặc thù i) Cây xanh đường phố: Lựa chọn loại mục đích sử dụng thích nghi khí hâu khu vực, đơng thời có chế di tu, bảo dưỡng thường xuyên Đề xuất phải giữ lại có tuổi đời lớn trồng thêm loại để giữ khơng gian thị mang tính đặc trưng j) Biển báo, quảng cáo: Cần có quy định cụ thể thiết kế mẫu gợi ý kích thước, màu săc, ngơn ngữ, k) Chiếu sáng: Cần có quy dịnh độ sáng, màu sắc, thời gian chiêu sáng để tiết kiệm l) Các hoạt động phương tiện giao thông: Đầu tư phát triển hệ thống giao thông công cộng; lượng quy định cụ thể, rõ ràng việc khai thác sử dụng họat động giao thông động tĩnh để nâng cao trách nhiệm, ý thức người dân tham gia, sinh họat không gian đô thị 3.3.3 Đề xuất số giải pháp đổi mơ hình quản lý định hướng quy hoạch bảo tồn không gian đô thị Đề xuất số giải pháp đổi mơ hình quản lý quy hoạch thị TP.HCM theo hướng thích ứng Nội dung quản lý quy hoạch thị TP.HCM cần đổi là: Cùng với hệ thống văn pháp quy chung nước, TP.HCM có Luật với nhiều chế đặc thù biện pháp bảo đảm thực quy hoạch, quản lý không gian kiến trúc cảnh quan, bảo tồn phát huy giá trị di sản phát triển, sở vật chất cho giáo dục, đào tạo quản lý bảo vệ, môi trường, đất đai quản lý dân số, hạ tầng kỹ thuật Song cần cụ thể hoá chế đặc thù để thực có hiệu Ưu tiên phát triển số lĩnh vực trọng tâm: Quản lý dân cư Bảo tồn di sản hài hoà với phát triển cải tạo khu đô thị cũ 19 3.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG Định hướng khai thác sử dụng số cơng trình, biệ thự Pháp tương lai giá trị: Giá trị sử dụng: cho phương thức tổ chức sản xuất, bn bán, mơ hình tổ chức không gian sống tiêu biểu thời kỳ, mà ngày cần khôi phục, bảo tồn, khả tiếp tục đưa chúng hòa nhập, phục vụ sống tại, góp phần sinh lợi phục vụ cho cộng đồng tương lai Giá trị nghệ thuật – kỹ thuật: xác định giá trị trội, tiêu biểu cho dòng nghệ thuật, xu hướng kiến trúc, cơng nghệ xây dựng có giá trị cịn lưu giữ, tiêu biểu giai đoạn phát triển Giá trị nghệ thuật phản ảnh quan niệm sống, cách đối xử người với môi trường – thiên nhiên mà hệ trước giải Đề xuất giải pháp quản lý – Tuyên truyền sâu rộng cộng đồng để nâng cao nhận thức, tự nguyện góp sức tham gia chương trình bảo tồn, phát huy di sản kiến trúc đô thị – Xây dựng phương pháp tổ chức triển khai bảo tồn di sản, trước hết xây dựng “tiêu chí để đánh giá xếp hạng” cơng trình cần bảo tồn – Tổ chức đánh giá, phát di sản, lập danh sách di sản kiến trúc thành phố theo chủng loại cấp bậc để có giải pháp phù hợp cho loại di sản – Luật pháp hóa kết phân hạng, xếp hạng việc công nhận định xếp hạng di sản PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận Định hướng bảo tồn không gian thị q trình phát triển vấn đề cần thiết, đặc biệt phát triển nhanh đô thị Việt Nam giai đoạn hội nhập khu vực quốc tế theo xu hướng tồn cầu hóa Nhưng thực vấn đề khó Khó thị thực thể phức tạp, vừa biểu không gian, vừa q trình xã hội lại khơng ngừng biến đổi để tồn phát triển Luận văn đúc kết thành kết sau: Luận văn định hướng bảo tồn khơng gian thị thích ứng q trình chuyển hóa khơng gian thị qua mối quan hệ hữu hai nhóm đối tượng: Di sản kiến trúc Cảnh quan kiến trúc đô thị Luận văn đề xuất việc định hướng bảo tồn không gian đô thị bảo tồn giá trị kiến trúc đô thị sở kết hợp giải pháp bảo tồn, cải tạo thích ứng, chỉnh trang xây dựng để giữ gìn hài hoà cấu trúc truyền thống đại q trình phát triển tiếp nối thị Biện pháp kỹ thuật việc bảo tồn bảo quản, gia cố để bảo vệ tối đa trạng thái ngun vẹn cơng trình, phù hợp với nội dung Luật di sản văn hoá: Giải pháp bảo tồn kết hợp cải tạo thích ứng; Giải pháp chỉnh trang; Giải pháp xây dựng Luận văn đề xuất giải pháp thích ứng cơng trình vào không gian lịch sử thông qua xử lý vấn đề tương quan quy mơ hình thức cơng trình, kiểm sốt chiều cao hình khối kiến trúc cao tầng 20 để giữ gìn mối liên kết hài hoà, tạo chuyển tiếp chiều cao không gian cũ mới: Quan điểm định hướng bảo tồn không gian đô thị (kế thừa phát huy) Luận văn đề xuất giải pháp quản lý cho công tác định hướng bảo tồn không gian đô thị việc: Định hướng, khai thác sử dụng số cơng trình, biệt thự Pháp tương lai việc đưa công vào cơng trình cũ giữ ngun nét đặc trưng kiến trúc không gian đô thị Giải pháp quản lý để định hướng quy hoạch bảo tồn không gian, kiến trúc, cảnh quan nhàm nâng cao hiệu công tác bảo tồn quan điểm, mục tiêu nguyen tắc việc đề xuất số giải pháp đổi mơ hình quản lý Đề xuất không gian công cộng, trục đường kết nối khu vực nghiên cứu – Đường Phó Đức Chính, kết nối trung tâm văn hóa lịch sử với khu vực nghiên cứu (Khu cận lõi trung tâm) để kết nối trục đường Võ Văn Kiệt khu vực bờ sơng Sài Gịn khu vực nhà liên kế mang kiến trúc, cảnh quan đặc trưng khu vực Tạo thành trục kết nối liên tục, tạo nên mảng ghép cuối làm hồn thiện tổng thể khơng gian trung tâm TPHCM Kiến nghị Về cơng tác quản lý nhà nước quy hoạch đô thị: Chuyển hóa KGĐT Việt Nam hướng tới cấu trúc KGĐT thích ứng để đổi phương thức quy trình thiết kế quy hoạch thị (nói gọn lại công nghệ quy hoạch đô thị) theo hướng đại quốc tế Đề xuất quan Nhà nước Bộ KHCN, Bộ Xây dựng quan thuộc Chính phủ, tổ chức ngồi nước, tiếp tục hỗ trợ nghiên cứu Đặc biệt điều chỉnh bổ sung văn pháp quy có liên quan đến lĩnh vực quy hoạch thị nước ta, cụ thể quy chuẩn quy hoạch thị tránh tình trạng ban hành Quy chuẩn cứng nhắc, hạn chế phát triển thiếu tầm nhìn lâu dài Việc bổ sung tích hợp yếu tố liên quan đa dạng vào tiến trình bảo tồn di sản kiến trúc, khơng gian thị nội dung công việc quan trọng để hoà nhập tối đa đối tượng bảo tồn vào điều kiện trạng thực tiễn phát triển đô thị TP.HCM Các vấn đề cần nghiên cứu có ý nghĩa khoa học quan trọng là: – Nghiên cứu biến đổi khí hậu tác động biến đổi khí hậu – Nghiên cứu mở rộng khía cạnh quy hoạch, hạ tầng, quản lý thị – Nghiên cứu mở rộng liên quan đến phân vùng khu vực di sản kiến trúc đô thị đặc trưng, chức đô thị, bảo tồn di sản kiến trúc, không gian đô thị theo hướng phát triển du lịch văn hoá bền vững Nghiên cứu chế sách để hỗ trợ cơng tác bảo tồn di sản kiến trúc, không gain đô thị không từ nguồn kinh phí Nhà nước mà phải với nhà đầu tư bên tham gia địa phương, tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư chỗ … phát triển thị khu vực trung tâm TPHCM, trọng tâm khu (Khu cận lõi trung tâm) định hướng bảo tồn phát triển không gian đô thị Khu (Khu cận lõi trung tâm) Tp HCM có tác động mặt đô thị khu vực nghiên… án quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 (quy hoạch phân khu) Khu Trung tâm hữu thành phố Hồ Chí Minh (930ha) Quy hoạch Khu trung tâm phân bố thành phân khu: Phân khu (Khu lõi Trung tâm. .. Tài chính); Phân khu (Khu Trung tâm Văn hóa – Lịch sử); Phân Khu (Khu bờ Tây sơng Sài Gịn); Phân khu (Khu thấp tầng); Phân khu (Khu lân cận lõi trung tâm) 2.2.2 Văn pháp luật bảo tồn di sản văn

Xem Thêm :   Top 20 quán ăn ngon ở Đà Nẵng được các tín đồ ẩm thực review rần rần

Xem thêm :  Hướng dẫn cách chặn cuộc gọi viettel và cách hủy chi tiết nhất

– Xem thêm –

Xem thêm: Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quy hoạch vùng và đô thị: Định hướng bảo tồn không gian đô thị tại phân khu 5 (khu lân cận lõi trung tâm) trong quy hoạch trung tâm hiện hữu Tp. Hồ Chí Minh, Tóm tắt Luận văn Thạc sĩ Quy hoạch vùng và đô thị: Định hướng bảo tồn không gian đô thị tại phân khu 5 (khu lân cận lõi trung tâm) trong quy hoạch trung tâm hiện hữu Tp. Hồ Chí Minh

Related Articles

Back to top button